Bəzi çatlar kremlə keçmir: səthi xətlər və dərin çatlar
Yeni və köhnə çatların fərqi, niyə yarandıqları və dərinləşmiş çatlar üçün hansı üsulların olduğu.
MüəllifDr. Şeyla CəfərovaDermatoveneroloq, estetik dermatoloq, akne eksperti
Bəzi çatlar krem istifadəsi ilə keçmir. Bunu bilmədən aylarla bahalı kremlər alıb nəticə gözləyən çox pasiyent görürəm. Səbəb sadədir: dəridə yaranan xətlər və çatlar eyni deyil.
İki cür xətt
- Yeni yaranmış səthi xətlər: qırmızı və ya bənövşəyi rəngdə, hələ formalaşma mərhələsində
- Zamanla dərinləşmiş çatlar: ağımtıl, gümüşü, dəri nazilmiş görünür
Yeni, qırmızı xətlər müalicəyə daha yaxşı cavab verir: erkən mərhələdə həkimin təyin etdiyi tretinoin və ya hialuron turşulu vasitələr onları yüngülləşdirə bilər. Hamiləlik və əmizdirmə dövründə tretinoin istifadə olunmur. Adi nəmləndiricinin çatların qarşısını aldığı isə elmi cəhətdən sübut olunmayıb. Dərinləşmiş, ağımtıl çatlar dərinin alt qatlarında formalaşır və yalnız kremlə onlara təsir etmək çətindir.
Çatlar niyə yaranır
- Yeniyetməlikdə sürətli boy artımı
- Hamiləlik
- Qısa müddətdə kilo almaq və ya itirmək
- İdmanda əzələ kütləsinin sürətli artması
- Hormonlu (kortikosteroid) krem və dərmanların uzun müddət istifadəsi
- İrsi meyillilik
Dərin çatlar üçün nə edirik
Məhz bu səbəbdən dərinləşmiş çatlar üçün fərdi yanaşma və prosedurlardan istifadə edirik: mikroiynə terapiyası və dəri tipinə uyğun yerli müalicə. Araşdırmalarda dərin çatlarda ən yaxşı nəticəni mikroiynə və fraksion lazer üsulları göstərir. Məqsəd çatları tam silmək deyil, onların rəngini və teksturasını ətraf dəriyə yaxınlaşdırmaqdır. Real gözlənti də müalicənin bir hissəsidir.
Elmi mənbələr
Bu yazıdakı məlumatlar aşağıdakı rəyli elmi məqalələrə və beynəlxalq klinik tövsiyələrə əsaslanır.
- Al-Himdani, S., Ud-Din, S., Gilmore, S., & Bayat, A. (2014). Striae distensae: a comprehensive review and evidence-based evaluation of prophylaxis and treatment. British Journal of Dermatology, 170(3), 527-547. [PMID: 24125059] | [DOI: 10.1111/bjd.12681]
- Ud-Din, S., McGeorge, D., & Bayat, A. (2016). Topical management of striae distensae (stretch marks): prevention and therapy of striae rubrae and albae. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 30(2), 211-222. [PMID: 26486318] | [DOI: 10.1111/jdv.13223]
- Brennan, M., Young, G., & Devane, D. (2012). Topical preparations for preventing stretch marks in pregnancy. Cochrane Database of Systematic Reviews, 11, CD000066. [PMID: 23152199] | [DOI: 10.1002/14651858.CD000066.pub2]
- Mustafa, A., Zahid, R., Khan, S., et al. (2025). Evaluating CO2 laser and micro-needling therapies for striae distensae: a comprehensive meta-analysis and systematic review. Lasers in Medical Science, 40(1), 161. [PMID: 40131559] | [DOI: 10.1007/s10103-025-04420-z]
