Ağız ətrafında qızartı: perioral dermatiti necə tanımaq olar
Ağız ətrafındakı səpgi niyə yaranır, hormonlu kremlərin rolu nədir və müalicə niyə səbr tələb edir.
MüəllifDr. Şeyla CəfərovaDermatoveneroloq, estetik dermatoloq, akne eksperti
Ağız ətrafındakı qızartı və səpgi çox vaxt sadəcə "dəri problemi" və ya "allergiya" kimi qəbul edilir. Halbuki bu, perioral dermatit ola bilər. Bu xəstəlik çox vaxt gənc qadınlarda rast gəlinir, amma kişilərdə və uşaqlarda da olur.
Necə tanımaq olar
- Ağız ətrafında xırda qırmızı düyünlər və pustullar
- Dodaq kənarı ilə səpgi arasında təmiz, dar dəri zolağı
- Bəzən burun qanadları və göz ətrafına yayılma
- Yanma, dartılma, quruluq hissi
Ən çox rast gəlinən səbəblər
Ən tipik səbəb hormonlu kremlərin uzun müddət özbaşına istifadəsidir. Əvvəlcə krem qızartını azaldır, amma dayandıranda səpgi daha güclü qayıdır və insan kremi yenidən sürtür. Bundan başqa, ağır və yağlı kremlər, eyni anda çox sayda kosmetik vasitə, flüorlu diş pastası və dəri baryerinin zəifləməsi də rol oynaya bilər.
Müalicə
- Qulluğu sadələşdirmək: yalnız yumşaq təmizləyici və sadə nəmləndirici saxlanılır
- Hormonlu kremdən imtina, amma həkim nəzarəti ilə: dayandırandan sonra ilk həftələrdə səpgi müvəqqəti güclənə bilər
- Yerli müalicə (məsələn, metronidazol və ya eritromisin), lazım olduqda daxilə qəbul olunan tetrasiklin qrupu antibiotiklər
- Bir neçə həftəlik səbr: perioral dermatit tez keçən xəstəlik deyil
Müalicə hər pasiyent üçün fərdi qurulur və səbr tələb edir. Əlamətlər davam edirsə, peşəkar müayinə ən doğru addımdır.
Elmi mənbələr
Bu yazıdakı məlumatlar aşağıdakı rəyli elmi məqalələrə və beynəlxalq klinik tövsiyələrə əsaslanır.
- Tempark, T., & Shwayder, T. A. (2014). Perioral dermatitis: a review of the condition with special attention to treatment options. American Journal of Clinical Dermatology, 15(2), 101-113. [PMID: 24623018] | [DOI: 10.1007/s40257-014-0067-7]
- Searle, T., Ali, F. R., & Al-Niaimi, F. (2021). Perioral dermatitis: Diagnosis, proposed etiologies, and management. Journal of Cosmetic Dermatology, 20(12), 3839-3848. [PMID: 33751778] | [DOI: 10.1111/jocd.14060]
