SPF ve cilt bakım rehberi
Cilt bakımı karmaşık olmamalı. Bu rehberde cilt tipinizi tanımayı, günlük bakımınızı kurmayı ve SPF’i doğru seçmeyi sade bir dille anlatıyorum.
YazarDr. Şeyla CeferovaDermatoveneroloji uzmanı, estetik dermatolog, akne uzmanı
Cilt tipinizi tanıyın
Her cilt tipi farklıdır ve bakım ona göre seçilir. Ancak cilt tipi ile cildin durumu aynı şey değildir: yağlı cilt de susuz ve hassas olabilir.
- Yağlı: gün içinde parlar, gözenekler geniştir
- Kuru: gerginlik hissi, pullanma
- Karma: T bölgesi yağlı, yanaklar normal ya da kuru
- Hassas: çabuk kızarır, yanar, yeni ürünlere tepki verir
Nazik temizlik
Temizliğin amacı cildi “gıcırdayana kadar” yıkamak değil, kiri ve fazla yağı bariyere zarar vermeden almaktır.
- Günde iki kez, sabah ve akşam
- pH dengeli, sabunsuz jel ya da köpük
- Ilık su, sıcak değil
- Makyajı ve SPF’i akşam mutlaka temizleyin
Her cilde nemlendirme
Nemlendirici cilt bariyerini onarır. Yağlı ve akneli cilt de nemlendirilmelidir, yalnızca ürün hafif olmalıdır.
- Yağlı ve akneli cilt: hafif, komedojenik olmayan jel krem
- Kuru cilt: seramid ve gliserin içeren zengin krem
- Hassas cilt: parfümsüz, kısa içerikli ürün
- Akne tedavisi görüyorsanız nemlendirici şarttır
Her gün SPF
Güneş lekelenmeyi ve akne izlerinin koyulaşmasını artırır, yüzde görünen erken yaşlanmanın ise başlıca nedenidir. SPF sabah bakımının son adımıdır.
- SPF 30-50, geniş spektrumlu (UVA ve UVB)
- Bulutlu havada ve kışın da
- Açık havada her 2 saatte bir, yüzme ve terlemeden sonra hemen yenileyin
- Yüzü, boynu ve kulakları unutmayın
Aktif ürünler ihtiyaca göre
Retinoidler, asitler ve C vitamini güçlü ürünlerdir. Bunları cilt sorununa ve tipine göre, kademeli olarak eklemek gerekir.
- Aynı anda yalnızca bir yeni ürün ekleyin
- Asit ve retinoidi aynı akşam birlikte kullanmayın
- Tahriş olursa bırakın ve danışın
- Hamilelikte bazı aktifler yasaktır
Cildinizin fototipini öğrenin
Fitzpatrick testi cildinizin güneşe nasıl tepki verdiğini gösterir: ne kadar çabuk yandığını ve nasıl bronzlaştığını. 10 soruyu yanıtlayın, sonucu hemen görün.
Yanıtlarınız yalnızca kendi cihazınızda hesaplanır: hiçbir sunucuya gönderilmez ve kaydedilmez.
Soru 1 / 10
Tip I
Çok açık, solgun cilt
Cilt güneşe aşırı duyarlıdır: her zaman yanar, hiç bronzlaşmaz.
Tip II
Açık cilt
Cilt çok duyarlıdır: kolay yanar, çok az bronzlaşır.
Tip III
Açık buğday cilt
Cilt duyarlıdır: bazen yanar, yavaşça açık kahverengiye döner.
Tip IV
Orta kahverengi cilt
Cilt biraz duyarlıdır: az yanar, her zaman orta kahverengiye döner.
Tip V
Koyu kahverengi cilt
Cilt dayanıklıdır: nadiren yanar, iyi bronzlaşır.
Tip VI
Çok koyu, yoğun pigmentli cilt
Cilt çok dayanıklıdır: hiç yanmaz.
Fitzpatrick ölçeği
- I
- II
- III
- IV
- V
- VI
Fototipiniz ne olursa olsun, her gün SPF 30-50 gerekir. Açık fototipler daha çabuk yanar, koyu fototiplerde ise leke daha kolay kalır.
Kaynak: Fitzpatrick, T. B. (1988). The validity and practicality of sun-reactive skin types I through VI. Archives of Dermatology, 124(6), 869-871. [PMID: 3377516] | [DOI: 10.1001/archderm.124.6.869]
Bu test hekim önerisinin yerini tutmaz. Doğru değerlendirme için bir dermatoloğa başvurun.
SPF’in dört kuralı
En iyi SPF, her gün kullandığınız SPF’tir. Dokuyu cildinize göre seçin: yağlı cilt için fluid ya da jel, kuru cilt için krem, hassas cilt için mineral filtreli ürün.
- günlük kullanım için, geniş spektrumlu
- SPF 30-50
- yüz ve boyun için yaklaşık miktar
- 2 parmak
- açık havada yenileme aralığı, suda ve terlerken daha sık
- 2 saat
- kışın ve bulutlu havada da
- 365 gün
Akne tedavisi görüyorsanız
Bazı akne ilaçları ve peelingler cildi güneşe karşı daha hassas hâle getirir. Bu dönemde SPF’siz dışarı çıkmak leke riskini artırır.
Sade günlük bakım
Çoğu zaman üç dört adım yeterlidir. Aktif ürünleri ise ihtiyaç olduğunda, hekim tavsiyesiyle ekleyin.
Sabah
- Nazik temizleyici ya da ılık su
- Gerekirse antioksidan serum
- Cilt tipinize uygun nemlendirici
- SPF 30-50
Akşam
- SPF ve makyajın temizlenmesi
- Nazik temizleyici
- Hekimin önerdiği tedavi ya da aktif ürün
- Nemlendirici
Bilimsel kaynaklar
Bu yazıdaki bilgiler aşağıdaki hakemli bilimsel makalelere ve uluslararası klinik kılavuzlara dayanmaktadır.
- Fitzpatrick, T. B. (1988). The validity and practicality of sun-reactive skin types I through VI. Archives of Dermatology, 124(6), 869-871. [PMID: 3377516] | [DOI: 10.1001/archderm.124.6.869]
- Young, A. R., Claveau, J., & Rossi, A. B. (2017). Ultraviolet radiation and the skin: Photobiology and sunscreen photoprotection. Journal of the American Academy of Dermatology, 76(3S1), S100-S109. [PMID: 28038885] | [DOI: 10.1016/j.jaad.2016.09.038]
- Hughes, M. C., Williams, G. M., Baker, P., & Green, A. C. (2013). Sunscreen and prevention of skin aging: a randomized trial. Annals of Internal Medicine, 158(11), 781-790. [PMID: 23732711] | [DOI: 10.7326/0003-4819-158-11-201306040-00002]
- Green, A. C., Williams, G. M., Logan, V., & Strutton, G. M. (2011). Reduced melanoma after regular sunscreen use: randomized trial follow-up. Journal of Clinical Oncology, 29(3), 257-263. [PMID: 21135266] | [DOI: 10.1200/JCO.2010.28.7078]
- Petersen, B., & Wulf, H. C. (2014). Application of sunscreen--theory and reality. Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine, 30(2-3), 96-101. [PMID: 24313722] | [DOI: 10.1111/phpp.12099]
- Diffey, B. L. (2001). When should sunscreen be reapplied? Journal of the American Academy of Dermatology, 45(6), 882-885. [PMID: 11712033] | [DOI: 10.1067/mjd.2001.117385]
- Draelos, Z. D. (2018). The science behind skin care: Cleansers. Journal of Cosmetic Dermatology, 17(1), 8-14. [PMID: 29231284] | [DOI: 10.1111/jocd.12469]
- Purnamawati, S., Indrastuti, N., Danarti, R., & Saefudin, T. (2017). The Role of Moisturizers in Addressing Various Kinds of Dermatitis: A Review. Clinical Medicine & Research, 15(3-4), 75-87. [PMID: 29229630] | [DOI: 10.3121/cmr.2017.1363]
