SPF və qulluq bələdçisi
Dərinizə qulluq mürəkkəb olmamalıdır. Bu bələdçidə dəri tipinizi tanımağı, gündəlik qulluğu qurmağı və SPF-i düzgün seçməyi sadə dillə izah edirəm.
MüəllifDr. Şeyla CəfərovaDermatoveneroloq, estetik dermatoloq, akne eksperti
Dəri tipinizi tanıyın
Hər dəri tipi fərqlidir və qulluq ona görə seçilir. Amma dəri tipi ilə dərinin vəziyyəti eyni şey deyil: yağlı dəri də susuz və həssas ola bilər.
- Yağlı: gün ərzində parıldayır, məsamələr genişdir
- Quru: dartılma hissi, qabıqlanma
- Qarışıq: T-zona yağlı, yanaqlar normal və ya quru
- Həssas: tez qızarır, yanır, yeni vasitələrə reaksiya verir
Yumşaq təmizləmə
Təmizləmənin məqsədi dərini "qıcırdayana qədər" yumaq deyil, kir və artıq piyi baryeri zədələmədən götürməkdir.
- Gündə iki dəfə, səhər və axşam
- pH-ı balanslı, sabunsuz gel və ya köpük
- İlıq su, isti yox
- Makiyaj və SPF-i axşam mütləq təmizləyin
Hər dəriyə nəmləndirmə
Nəmləndirici dəri baryerini bərpa edir. Yağlı və akneli dəri də nəmləndirilməlidir, sadəcə vasitə yüngül olmalıdır.
- Yağlı və akneli dəri: yüngül, "nonkomedogen" gel-krem
- Quru dəri: seramid və qliserinli zəngin krem
- Həssas dəri: ətirsiz, qısa tərkibli vasitə
- Akne müalicəsi alırsınızsa, nəmləndirici mütləqdir
Hər gün SPF
Günəş şüaları piqmentasiyanı və akne izlərinin tündləşməsini artırır, üzdə görünən erkən qocalmanın isə əsas səbəbidir. SPF səhər qulluğunun son addımıdır.
- SPF 30-50, geniş spektrli (UVA və UVB)
- Buludlu havada və qışda da
- Açıq havada hər 2 saatdan bir, üzmək və tərləmədən sonra dərhal yeniləyin
- Üz, boyun və qulaqları unutmayın
Aktiv vasitələr ehtiyaca görə
Retinoidlər, turşular və vitamin C güclü vasitələrdir. Onları dəri problemi və tipinə görə, tədricən əlavə etmək lazımdır.
- Bir dəfəyə yalnız bir yeni vasitə əlavə edin
- Turşu və retinoidi eyni axşam qarışdırmayın
- Qıcıqlanma olarsa, dayandırın və məsləhətləşin
- Hamiləlikdə bəzi aktivlər qadağandır
Dərinizin fototipini öyrənin
Fitspatrik testi dərinizin günəşə necə reaksiya verdiyini göstərir: nə qədər tez yanır və necə qaralır. 10 suala cavab verin, nəticəni dərhal görəcəksiniz.
Cavablarınız yalnız sizin cihazınızda hesablanır: heç bir serverə göndərilmir və yadda saxlanmır.
Sual 1 / 10
I tip
Çox ağ, solğun dəri
Dəri günəşə həddən artıq həssasdır: həmişə yanır, heç vaxt qaralmır.
II tip
Ağ dəri
Dəri çox həssasdır: asan yanır, çox az qaralır.
III tip
Açıq buğdayı dəri
Dəri həssasdır: bəzən yanır, yavaş-yavaş açıq qəhvəyi rəngə qaralır.
IV tip
Orta qəhvəyi dəri
Dəri bir qədər həssasdır: az yanır, həmişə orta qəhvəyi rəngə qaralır.
V tip
Tünd qəhvəyi dəri
Dəri davamlıdır: nadir hallarda yanır, yaxşı qaralır.
VI tip
Çox tünd, güclü piqmentli dəri
Dəri çox davamlıdır: heç vaxt yanmır.
Fitspatrik şkalası
- I
- II
- III
- IV
- V
- VI
Fototipiniz nə olursa olsun, gündəlik SPF 30-50 lazımdır. Açıq fototiplərdə dəri daha tez yanır, tünd fototiplərdə isə ləkə daha asan qalır.
Mənbə: Fitzpatrick, T. B. (1988). The validity and practicality of sun-reactive skin types I through VI. Archives of Dermatology, 124(6), 869-871. [PMID: 3377516] | [DOI: 10.1001/archderm.124.6.869]
Bu test həkim məsləhətini əvəz etmir. Dəqiq qiymətləndirmə üçün dermatoloqa müraciət edin.
SPF-in dörd qaydası
Ən yaxşı SPF hər gün istifadə etdiyiniz SPF-dir. Teksturanı dərinizə görə seçin: yağlı dəri üçün fluid və ya gel, quru dəri üçün krem, həssas dəri üçün mineral filtrli vasitə.
- gündəlik istifadə üçün, geniş spektrli
- SPF 30-50
- üz və boyun üçün təxmini miqdar
- 2 barmaq
- açıq havada yeniləmə intervalı, suda və tərlədikdə daha tez
- 2 saat
- qışda və buludlu havada da
- 365 gün
Akne müalicəsi alırsınızsa
Bəzi akne preparatları və pilinqlər dərini günəşə daha həssas edir. Bu dövrdə SPF-siz çölə çıxmaq ləkə riskini artırır.
Sadə gündəlik qulluq
Çox vaxt üç-dörd addım kifayətdir. Aktiv vasitələri isə ehtiyac olduqda, həkim məsləhəti ilə əlavə edin.
Səhər
- Yumşaq təmizləyici və ya ilıq su
- Ehtiyac varsa, antioksidant serum
- Dəri tipinə uyğun nəmləndirici
- SPF 30-50
Axşam
- SPF və makiyajın təmizlənməsi
- Yumşaq təmizləyici
- Həkimin təyin etdiyi müalicə və ya aktiv vasitə
- Nəmləndirici
Elmi mənbələr
Bu yazıdakı məlumatlar aşağıdakı rəyli elmi məqalələrə və beynəlxalq klinik tövsiyələrə əsaslanır.
- Fitzpatrick, T. B. (1988). The validity and practicality of sun-reactive skin types I through VI. Archives of Dermatology, 124(6), 869-871. [PMID: 3377516] | [DOI: 10.1001/archderm.124.6.869]
- Young, A. R., Claveau, J., & Rossi, A. B. (2017). Ultraviolet radiation and the skin: Photobiology and sunscreen photoprotection. Journal of the American Academy of Dermatology, 76(3S1), S100-S109. [PMID: 28038885] | [DOI: 10.1016/j.jaad.2016.09.038]
- Hughes, M. C., Williams, G. M., Baker, P., & Green, A. C. (2013). Sunscreen and prevention of skin aging: a randomized trial. Annals of Internal Medicine, 158(11), 781-790. [PMID: 23732711] | [DOI: 10.7326/0003-4819-158-11-201306040-00002]
- Green, A. C., Williams, G. M., Logan, V., & Strutton, G. M. (2011). Reduced melanoma after regular sunscreen use: randomized trial follow-up. Journal of Clinical Oncology, 29(3), 257-263. [PMID: 21135266] | [DOI: 10.1200/JCO.2010.28.7078]
- Petersen, B., & Wulf, H. C. (2014). Application of sunscreen--theory and reality. Photodermatology, Photoimmunology & Photomedicine, 30(2-3), 96-101. [PMID: 24313722] | [DOI: 10.1111/phpp.12099]
- Diffey, B. L. (2001). When should sunscreen be reapplied? Journal of the American Academy of Dermatology, 45(6), 882-885. [PMID: 11712033] | [DOI: 10.1067/mjd.2001.117385]
- Draelos, Z. D. (2018). The science behind skin care: Cleansers. Journal of Cosmetic Dermatology, 17(1), 8-14. [PMID: 29231284] | [DOI: 10.1111/jocd.12469]
- Purnamawati, S., Indrastuti, N., Danarti, R., & Saefudin, T. (2017). The Role of Moisturizers in Addressing Various Kinds of Dermatitis: A Review. Clinical Medicine & Research, 15(3-4), 75-87. [PMID: 29229630] | [DOI: 10.3121/cmr.2017.1363]
